Laten we geen energie in symbolen stoppen

web-wind-Vrak_05-10_02-30

In 2015 mogen we ons verwachten aan de sluiting van een reeks gasgestookte elektriciteitscentrales in België. Dat leest u goed: zelfs in tijden waarin we moeten vrezen voor een tekort aan stroom in dit land wordt nog eens extra productie stilgelegd. Op een lijst van de administratie Energie vond De Tijd een dozijn centrales, samen goed  voor 1400 megawatt, die zeker gesloten worden in 2015 en  een aantal sites die misschien stilgelegd worden, goed voor 250 megawatt. 1650 megawatt is zo ongeveer het vermogen van anderhalve kerncentrale. Houston, we have a problem.

Een haalbaar transitieplan

Hoe is het zover gekomen? De producenten willen deze centrales  niet langer openhouden omdat de investeringen die nodig zijn om ze te vernieuwen gewoon niet opwegen tegen de opbrengsten. Het financieel plaatje klopt niet. Je kunt het die producenten niet aanwrijven dat ze investeringen afwegen tegen economische kosten en baten. We kunnen wél betreuren dat het publieke debat ondertussen exclusief gaat over een ideale langetermijndoelstelling van 100% hernieuwbare energie. Zonder  een haalbaar transitieplan voor de middellange termijn worden  de noodzakelijke voorwaarden niet gecreëerd  om vandaag en morgen in voldoende productiecapaciteit te voorzien en de overgang naar een duurzame energiemix zonder stroomonderbrekingen te laten plaatsvinden. Vandaag halen we in België 39% van de basisbevoorrading uit nucleaire energie en 34% uit aardgas . Energiebedrijven die zich op de markt positioneren met exclusief ‘donkergroene’ energie uit windmolens en zonnepalen doen verdienstelijk werk op momenten dat de hernieuwbare bronnen beschikbaar zijn, maar op de andere momenten hebben ook zij niet hernieuwbare productie nodig.

Wat als het windstil en bewolkt is?

Laten we de dingen goed in perspectief zien: windenergie telt voor 5% van de totale Belgische energiebevoorrading  (cijfers: website Elia – 09/01/15). De hernieuwbare energie telt voorlopig nog maar voor een  klein deel van de productie, en ze is ook nog eens zeer volatiel. Eenvoudig gezegd: wanneer het windstil en bewolkt is, heb je zonne- noch windenergie. Met exclusief hernieuwbare energie, ondersteund door schaalbare, duurzame en betaalbare batterijtechnologie en slimme netwerken, redden we het binnen enkele decennia waarschijnlijk, dat is het punt niet en daar moeten we met zijn allen naartoe. Maar tot dan, tijdens de transitie naar koolstofvrije elektriciteitsproductie, hebben we nood aan een energiemix waarin naast de hernieuwbare ook fossiele brandstoffen een plaats hebben als we 24/24 en 7/7 stroom willen.

Naar 100% hernieuwbaar

Pragmatische oplossingen moeten een stevige brug vormen naar de 100% hernieuwbare energie van de toekomst. Laat ons daarom de symbolenstrijd staken. We hoeven helemaal niet te kiezen tussen hernieuwbare en niet-hernieuwbare energie. We hebben ze voorlopig allebei  nog nodig.

Energie is een essentieel product voor de burgers en bedrijven in dit land. Wij willen daarom een eerlijk en pragmatisch debat over de transitie in plaats van een principieel debat over het eindplaatje.

Een energiepact nu

Een heus ‘energiepact’ is de enige uitweg uit de huidige energiecrisis. Dit betekent dat alle betrokkenen, waaronder energiebedrijven en overheid, samen rond de tafel zitten om maatregelen af te spreken voor een vlotte transitie naar 100% hernieuwbare energie en daarbij verder kijken dan de grenzen van een legislatuur of land. De keuzes die deel uitmaken van het pact moeten ervoor zorgen dat er een  gecontroleerde evolutie van de energiemix komt. En op middellange termijn zullen flexibele, nieuwe of opgewaardeerde gasgestookte elektriciteitscentrales waarmee ik mijn verhaal begon zeker nog deel uitmaken van die mix. Een eerlijk energiedebat dat de symbolen loslaat, schept mogelijkheden om alle keuzes rationeel af te toetsen aan de mate waarin ze bijdragen aan een duurzame, zekere en betaalbare energiebevoorrading.
Ik steek graag de hand uit naar alle stakeholders om nu werk te maken van een energiepact. Waar wachten wij nog op?

Frank Brichau
Frank Brichau is elektrotechnisch burgerlijk ingenieur en doctor in de toegepaste ingenieurswetenschappen. Hij startte zijn carrière in 1993 bij Shell Belgium, maar in mei 2011 maakte hij de overstap naar essent.be, waar hij CEO werd. Sinds 1 januari 2017 is Frank Chief Commercial Officer (CCO) Essent voor België en Nederland en Country Chair innogy voor België.